Slimme thermostaat instellen voor maximale besparing: de juiste schema's
Een slimme thermostaat is een van de slimste investeringen die je kunt doen voor je huis.
Het apparaatje ziet er misschien simpel uit, maar het is een krachtige tool om je energierekening omlaag te halen. Toch komt het vaak voor dat mensen zo’n ding kopen, hem installeren en vervolgens vergeten.
Dan blijft de besparing uit. Het geheim zit ‘m namelijk niet in de aanschaf, maar in de juiste schema’s. Als je een schema opstelt dat past bij jouw leven, kun je flink wat euro’s besparen zonder dat je in de kou hoeft te zitten. In dit artikel lees je hoe je dat doet, zonder ingewikkelde technische termen.
Waarom een schema het verschil maakt
Veel mensen denken dat een slimme thermostaat vanzelf wel de boel uitzoekt. En ja, de beste modellen leren inderdaad van je gedrag.
Maar om echt maximaal te besparen, moet je zelf de touwtjes in handen nemen. De basis is simpel: verwarmen kost geld, en elke graad die je lager zet (of niet hoeft te verwarmen) is pure winst. Populaire modellen zoals de Nest Learning Thermostat, de Ecobee SmartThermostat en de Honeywell Home T9 Smart Thermostat zijn allemaal uitgerust met slimme sensoren.
Ze meten niet alleen de temperatuur in de kamer, maar soms ook de luchtvochtigheid en beweging.
Toch blijft de menselijke maat belangrijk. Een gemiddeld huishouden bespaart met een slimme thermostaat tussen de 10% en 20% op de stookkosten. Dat is fors, vooral als je bedenkt dat de gasprijzen de afgelopen jaren flink zijn gestegen.
Het verschil tussen moduleren en constant
Voordat we aan schema’s beginnen, is het goed om even stil te staan bij hoe een thermostaat precies werkt. Je hebt twee hoofdmodi: moduleren (ofwel aanpassend) en constant.
Moduleren betekent dat de thermostaat de temperatuur geleidelijk aanpast. Hij springt niet meteen vol op vol vermogen als het een graadje kouder wordt, maar hij zoekt een stabiele lijn.
Dit voelt comfortabeler aan, omdat je geen koude tocht of extreme hittegolven in huis voelt. Een constante temperatuur is soms ideaal voor oude huizen met een traag reactievermogen, maar vaak is moduleren de betere keuze voor moderne woningen. De meeste slimme thermostaten doen dit automatisch, maar het is goed om te weten dat je hier soms instellingen voor kunt vinden in de app.
Het ontwerpen van een effectief schema
De kracht van een slimme thermostaat zit in de flexibiliteit. Je hoeft niet de hele dag op dezelfde temperatuur te wonen.
Stap 1: Analyseer je dagelijkse routine
Door een schema te maken dat aansluit op jouw ritme, voorkom je dat je onnodig stookt als je er toch niet bent.
Hieronder een stappenplan om je schema op te zetten. Voordat je ook maar één knop indrukt, moet je weten hoe je dag eruitziet. Ga eens een week lang bewust na: wanneer ben je thuis? Wanneer slaap je?
En belangrijker: wanneer ben je het huis uit? Veel mensen werken tegenwoordig thuis, maar zijn ’s avonds wel vaak sportend of op visite.
Stap 2: Zet de juiste temperaturen neer
Je wilt niet dat de verwarming vol aan staat als je net de deur uit bent. Een gemiddelde woning verbruikt al gauw 300 tot 500 kWh per maand voor verwarming en koeling. Als je die energie slim indeelt, scheelt dat tientallen euro’s per maand. Gebruik de app van je thermostaat om deze patronen te bekijken.
De meeste apps tonen een overzicht van je verbruik. Zie je pieken op momenten dat je niet thuis bent?
Dan is het tijd voor actie. Je hoeft het huis niet ijskoud te maken om te besparen, maar je kunt wel slimmer stoken. De ideale temperatuur is voor iedereen anders, maar er zijn richtlijnen die voor bijna iedereen werken.
Overdag, als je thuis bent, is 20 tot 21 graden vaak comfortabel. Als je gaat slapen, kun je de temperatuur zonder problemen verlagen naar 16 tot 18 graden.
- ochtend: een comfortabele temperatuur voor het opstaan.
- werkdag: een stabiele temperatuur als je thuiswerkt.
- avond: iets warmer voor de gezelligheid.
- nacht: flink terugdraaien voor de besparing.
Stap 3: Maak aparte schema’s voor weekdagen en weekend
Je lichaam koelt namelijk van nature af als je slaapt, dus een koelere kamer werkt zelfs beter voor je nachtrust. Bovendien levert elke graad die je lager zet, ongeveer 5% besparing op. Verdeel je dag in blokken:
Een schema voor maandag t/m vrijdag ziet er vaak anders uit dan een schema voor zaterdag en zondag. Op een vrije dag sta je misschien later op of blijf je langer in bed.
Het is zonde om om 07:00 uur ’s ochtends de verwarming al op vol vermogen te laten draaien als je nog een uur languit in je nest ligt.
Veel apps, zoals die van Honeywell of Nest, laten je eenvoudig verschillende programma’s instellen. Maak een programma aan voor “Werkdagen” en een voor “Weekend”. Zo voorkom je dat je handmatig steeds moet bijsturen.
Geavanceerde functies voor extra besparing
Naast het basis schema bieden moderne thermostaten slimme extra’s. Deze functies zorgen ervoor dat je nog minder energie verspilt.
Geofencing: de thermostaat die meekijkt
Ken je dat gevoel: je bent al halfweg naar je werk en denkt “heb ik de verwarming wel uitgedaan?” Met geofencing hoef je hier niet meer wakker van te liggen.
Deze functie gebruikt de locatie van je smartphone. Zodra je huis verlaat, zet de thermostaat de verwarming automatisch op een lage stand. Als je weer thuiskomt, begint de thermostaat alvast met voorverwarmen zodat het binnen aangenaam is als je de deur opent.
Dit werkt het beste bij systemen zoals de Ecobee of Nest, die naadloos samenwerken met je telefoon. Het enige waar je op moet letten, is dat je locatiediensten aanstaat en dat de app op de achtergrond mag draaien.
Weersvoorspelling integreren
Een slimme thermostaat kopen betekent dat je niet alleen naar binnen kijkt, maar ook naar buiten. Sommige modellen halen data op van het weerbericht. Als de zon fel schijnt en het buiten 15 graden is, kan de thermostaat beslissen om de verwarming eerder uit te zetten. De zon warmt je huis namelijk al op (gratis!).
Andersom, bij een koude nacht, kan de thermostaat iets eerder beginnen met stoken om de koude piek op te vangen.
Zone-controle
Heb je een groter huis? Dan is zone-controle een uitkomst. Dit werkt vaak met extra sensoren die je in verschillende kamers plaatst.
Je kunt bijvoorbeeld de woonkamer verwarmen terwijl de slaapkamers koud blijven. Dit voorkomt dat je onnodig stookt in ruimtes waar je toch niet bent. Merken als Honeywell en Tado bieden hier goede opties voor.
Hoeveel bespaar je nu echt?
De exacte besparing hangt af van een paar factoren. Allereerst je huis isolatie.
Als je woning slecht geïsoleerd is, zal de thermostaat harder moeten werken en is de besparing misschien minder groot (al is die er altijd). Een goed geïsoleerde woning houdt de warmte langer vast, waardoor de thermostaat minder vaak aan hoeft te springen. Daarnaast speelt het type thermostaat een rol.
Een eenvoudig model van 80 euro doet het werk vaak net zo goed als een duurder model, maar de duurdere modellen hebben meer sensoren en een betere app.
De Ecobee SmartThermostat staat bekend om zijn uitstekende sensoren, terwijl de Nest vooral goed is in het automatisch aanleren van je schema. Verwacht geen wonderen in één nacht. De terugverdientijd ligt meestal tussen de 2 en 3 jaar. Als je een thermostaat voor 150 euro koopt en je bespaart 10 tot 20 procent op een energierekening van 150 euro per maand, heb je de investering binnen een jaar of twee terugverdiend.
Praktische tips voor de koude dagen
Als het buiten vriest, is het verleidelijk om de thermostaat op 25 graden te zetten. Doe dit niet.
Het is beter om de temperatuur stabiel te houden op 20 graden en je kleding aan te passen. Een dikke trui doet wonderen. Zorg er ook voor dat de thermostaat niet achter een bank of gordijn hangt. De sensor meet de temperatuur van de lucht direct rondom het apparaat.
Als er een warmtebron in de buurt is (zoals een radiator of de zon), denkt de thermostaat dat het warmer is dan het daadwerkelijk is en schakelt hij te vroeg uit. Vertrouw niet blindelings op de ‘learning’ functie.
Hoewel de Nest en vergelijkbare modellen slim zijn, begrijpen ze niet altijd de nuances van je leven.
Een schema handmatig instellen en af en toe bijstellen op basis van de app-data geeft je de meeste controle en dus de hoogste besparing.
Conclusie
Een slimme thermostaat instellen voor maximale besparing draait om slim plannen. Benieuwd naar de werkelijke besparing met een slimme thermostaat?
Het gaat niet om het duurste model kopen, maar om het benutten van de schema’s. Door je ritme te analyseren, aparte programma’s voor week en weekend te maken en slimme functies zoals geofencing te gebruiken, kun je je energiekosten aanzienlijk verlagen. Begin klein: stel vanavond nog een nachtschema in op 18 graden.
Morgenochtend merk je direct het verschil in comfort en aan het einde van de maand in je portemonnee.
Zo wordt je huis niet alleen slimmer, maar ook zuiniger.
Veelgestelde vragen
Wat zijn de belangrijkste stappen om een effectief schema voor mijn slimme thermostaat te maken?
Om je slimme thermostaat optimaal te benutten, begin dan met een gedetailleerde analyse van je dagelijkse routine. Houd een week lang bij wanneer je thuis bent, wanneer je slaapt en wanneer je het huis verlaat.
Hoe kan ik mijn energieverbruik met een slimme thermostaat maximaliseren?
Door deze informatie te gebruiken, kun je een schema opstellen dat past bij jouw leefstijl en onnodig stooken voorkomt, waardoor je energie bespaart.
Wat is het verschil tussen moduleren en een constante temperatuur instelling bij een slimme thermostaat, en welke is het meest geschikt?
Een slimme thermostaat kan je aanzienlijk helpen energie te besparen door slimme schema’s te gebruiken. Door de temperatuur aan te passen aan je aanwezigheid en routine, vermijd je onnodig verwarmen wanneer je niet thuis bent. Combineer dit met het monitoren van je energieverbruik via de app voor een nog beter beeld van je besparingspotentieel.
Hoeveel besparing kan ik realistisch gezien verwachten met een modulerende slimme thermostaat?
Moduleren houdt in dat de thermostaat de temperatuur geleidelijk aanpast, in plaats van direct naar een vaste temperatuur te springen. Dit zorgt voor een comfortabeler gevoel, omdat je geen koude tocht of extreme hittegolven ervaart. Voor moderne woningen is moduleren vaak de betere keuze, hoewel een constante temperatuur soms voordelig kan zijn voor oudere huizen met een langere reactietijd. Met een modulerende slimme thermostaat kun je gemiddeld tussen de 10% en 20% besparen op je stookkosten, afhankelijk van de isolatie van je woning en je stookgedrag.
Welke factoren beïnvloeden de besparing met een slimme thermostaat?
Gezien de recente stijging van de gasprijzen, kan dit een aanzienlijke besparing zijn en de investering zeker waard zijn.
De besparing met een slimme thermostaat hangt af van verschillende factoren, waaronder de isolatie van je huis, het type cv-ketel en je persoonlijke stookgewoonten. Een goed geïsoleerd huis zal over het algemeen meer besparen dan een slecht geïsoleerd huis, en het aanpassen van je stookgedrag is cruciaal voor het maximaliseren van de besparingen.