Stand-by verbruik meten en elimineren met slimme stekkers
Stiekem slurpen ze je geld. Zonder dat je het doorhebt.
Je denkt dat je TV uitstaat, maar hij staat eigenlijk op een laag pitje te wachten. Net als je spelcomputer, die oplader die je vergeten bent uit het stopcontact te trekken en je magnetron met z’n klokje. Dit heet sluipverbruik of stand-by verbruik.
Het is een vervelend euvel dat je energierekening onnodig hoog maakt. Maar er is goed nieuws: je hoeft niet al je apparaten voortaan met een trekschakelaar uit te zetten.
De oplossing ligt in een klein, slim stopcontact: de slimme stekker. In dit artikel leg ik je uit hoe je met deze handige gadgets de energievreters in je huis ontmaskert en definitief uitschakelt.
Wat is dat eigenlijk, dat sluipverbruik?
Stel je voor: je zet je tv uit met de afstandsbediening. Klaar. Toch verbruikt die tv nog steeds een beetje stroom. Waarom?
Omdat hij nooit écht uitgaat. Hij blijft verbonden met het net, klaar om direct op te starten zodra jij de aan-knop indrukt. Die standby-lichtjes, de interne klok die de tijd bijhoudt, of de ontvanger die luistert naar je afstandsbediening; het kost allemaal energie. Dit is precies wat sluipverbruik is: de energie die een apparaat verbruikt terwijl het in de oogenschijnlijk uitstaande modus staat.
Hoeveel kost sluipverbruik je?
Een enkele televisie die een paar watt verbruikt, dat stelt nog niet veel voor. Maar tel je alle apparaten in huis bij elkaar op, dan loopt het aardig op.
Een gemiddeld Nederlands huishouden heeft zo'n 10 tot 15 apparaten die constant op de loer liggen. Volgens schattingen van de Rijksoverheid en energiebedrijven verspillen we hiermee jaarlijks tussen de 50 en 100 euro. Dat is geld dat je ook aan leukere dingen kunt besteden.
- Een gemiddelde televisie verbruikt in stand-by ongeveer 0,5 tot 3 watt.
- Een gameconsole die 's nachts aan blijft staan, kan zomaar 10 tot 15 watt slurpen.
- De lader van je laptop die in het stopcontact blijft zitten, verbruikt zonder apparaat ook een kleine 1 watt.
- Een printer die altijd klaar staat voor de volgende printopdracht? Reken op zo'n 2 tot 4 watt.
Om je een idee te geven van de boosdoeners: Stel je nu voor dat je er tien van zulke apparaten op nahoudt.
Dan praat je al snel over een slordige 80 tot 150 euro per jaar. Zonde van je geld, en ook nog eens slecht voor het milieu.
De daders: Wie zijn de grootste stroomvreters?
Niet alle apparaten zijn even schuldig. De grootste boosdoeners zijn vaak degenen die 'altijd aan' moeten lijken. Denk aan:
- Spelcomputers: Ze downloaden updates in de slaapstand en zijn nooit écht uit.
- Smart TV's: Ze staan continu in de wachtrij om verbinding te maken met het internet.
- Set-top boxes en decoders: Deze staan vaak aan om programma's op te nemen of om de tijd te tonen.
- Opladers: Die van je telefoon, tablet of elektrische tandenborstel. Ze verbruiken een beetje stroom zolang ze in het stopcontact zitten, ook zonder apparaat.
Deze apparaten zijn vaak ontworpen voor gemak, niet voor efficiëntie. Ze staan in de 'luistermodus' om direct te reageren op een seintje van jou of het netwerk.
De meetlat erop: Hoe kom je erachter wat het kost?
Je kunt natuurlijk alle stekkers één voor één uit het stopcontact trekken, maar dat is gedoe. Bovendien wil je weten wélk apparaat nu echt de grootste boosdoener is.
Hier komen de slimme stekkers om de hoek kijken. Ze zijn veel meer dan alleen een afstandsbediening voor je stopcontact.
De kracht van een slimme stekker met energiemeting
Ze zijn een echte energie-manager. Een slimme stekker met energiemeting (zoals de populaire TP-Link Kasa Smart Plug of de Meross Smart Plug) schuif je tussen het stopcontact en de stekker van je apparaat. Via een app op je telefoon zie je in realtime wat het apparaat verbruikt.
Je kunt een week lang meten wat je tv 's nachts doet, of je spelcomputer tijdens het downloaden. Zo ontdek je in een oogopslag welke apparaten je ongemerkt geld kosten.
Het is een eye-opener voor veel mensen. Je ontdekt dat je oude koffiezetapparaat met een warmhoudplaatje misschien wel de grootste verspiller is.
Hoe schakel je sluipverbruik uit met een slimme stekker?
Nadat je de daders hebt geïdentificeerd, is het tijd voor actie. Met slimme stopcontacten voor energiebesparing kun je op twee manieren je energieverbruik naar beneden halen: handmatig en automatisch.
1. Handmatig uitschakelen op afstand
De makkelijkste stap: je kunt de stekker op afstand uitzetten via de app. Ben je je laptop vergeten uit te zetten op je werk? Geen probleem, je schakelt 'm via de app uit. Of je zet de stekker van de kerstverlichting aan en uit zonder telkens bij het stopcontact te hoeven bukken.
2. Automatisch uitschakelen met timers en schema's
Handig, maar het echte werk wordt gedaan door de automatisering. Dit is de gouden functie van een slimme stekker.
- De televisie: Schakel de stekker elke dag automatisch uit om 23:00 uur en weer aan om 07:00 uur. Na 23:00 uur is de tv écht dood, geen verbruik meer.
- De spelcomputer: Stel in dat de stekker 30 minuten nadat de console is uitgezet, automatisch de stroom er af haalt. Zo voorkom je dat 'ie de hele nacht updates staat te downloaden.
- Thuiswerk-opstelling: Schakel je monitor, printer en speakers automatisch uit om 18:00 uur. Zo staan ze 's avonds niet voor niks aan te staan.
Je kunt schema's instellen. Bijvoorbeeld: Het mooie hiervan is dat je het één keer instelt en het daarna gewoon zijn werk doet.
Je merkt er niets van, maar je energierekening wel.
De juiste stekker kiezen: Populaire opties
De markt voor slimme stekkers is groeiende. Ze zijn er in allerlei soorten en maten, met en zonder energiemeting.
- TP-Link Kasa Smart Plug Mini (met energiemeting): Een uitstekende keuze voor beginners. De app is simpel, de stekker is compact en hij meet het verbruik nauwkeurig. Prijs: rond de €15-€20.
- Meross Smart Plug (met energiemeting): Een iets duurder alternatief, maar vaak voorzien van een mooi overzichtelijk dashboard in de app waarin je je verbruik per dag, week of maand kunt zien. Prijs: rond de €20-€25.
- WeMo Mini Smart Plug: Vooral geschikt voor Apple-gebruikers, vanwege de goede integratie met Apple HomeKit en Siri. Prijs: rond de €25-€30.
- Sonoff S31 Lite: Een budget-optie. Deze is vaak wat technischer om in te stellen (soms moet je hem even 'flashen' voor energiemeting), maar voor de prijs kun je hem eigenlijk niet laten liggen. Prijs: vanaf €10.
Hieronder een paar populaire keuzes: Let op: Kies je voor een stekker zonder energiemeting? Dan mis je de handige functie om te zien hoeveel jouw apparaat echt verbruikt, maar je kunt wel nog steeds timers en schema's instellen om het sluipverbruik te elimineren.
Meer tips om energie te besparen
Hoewel slimme stekkers een krachtige bondgenoot zijn, zijn er meer manieren om je verbruik te drukken:
- De wasmachine op lagere temperatuur: 30 of 40 graden is vaak voldoende en scheelt enorm veel energie.
- De koelkast: Zorg dat de deur goed sluit en zet hem niet volledig vol. Een volle koelkast hoeft minder hard te werken.
- Verlichting: Overal waar je nog gloeilampen of halogeen hebt, vervang die door LED-lampen. Ze verbruiken tot 90% minder stroom.
- De thermostaat: Een graadje lager scheelt al snel 5% op je gasrekening. Een slimme thermostaat helpt je hierbij.
Conclusie: Een kleine moeite, een groot effect
Sluipverbruik is een stille dief. Het kost je jaarlijks tientallen euros en het is volledig onnodig.
Met een slimme stekker (of meerdere) krijg je de controle terug. Via onze handige slimme stekker koopgids ontdek je precies wat je apparaten verbruiken en schakel je ze eenvoudig uit op momenten dat je ze niet gebruikt.
De aanschaf van een stekker verdien je vaak al binnen een jaar terug, simpelweg door de energie die je bespaart. Het is een kleine investering die een groot verschil maakt voor je portemonnee en het milieu. Dus, waar wacht je nog op? Ga op jacht naar je eigen energievreters en sluit ze voorgoed uit!